De verschillende fasen in een samengesteld gezin
De opbouw van een samengeteld gezin doorloopt verschillende fasen. Daar waar de ene fase je vleugels geeft, kan een andere fase je vleugellam maken. 60% van de samengestelde gezinnen redt het niet. Stiefcoaching kan jullie helpen er wél een succes van te maken.
- Door als partners tot heldere afspraken te komen.
- Door te focussen op verbinding tussen de (stief)ouder en kinderen.
- Door de dynamieken van het samengestelde gezin te begrijpen.
- Door ruimte te creëren voor alle leden binnen het samengestelde gezin.
Door het traject bij Anna durven we weer te genieten van ons gezin. We voelen ons écht gehoord. Concrete tips en geen oordeel.
Fasen in een samengesteld gezin: Herken, begrijp en groei in elke periode
Leven in een samengesteld gezin is een avontuur vol uitdagingen, verrassingen en groeimomenten. Waarom voelt het soms zo zwaar en op andere momenten juist vol hoop? Begrijpen welke fasen een samengesteld gezin doorloopt, geeft rust, richting en realistische verwachtingen.
Hoe vaak komen samengestelde gezinnen voor?
Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat in 2017 ruim 527.000 kinderen jonger dan 18 jaar deel uitmaakten van een samengesteld gezin, 16% van alle minderjarigen in Nederland. In 1997 waren dit er 348.000 (10%). Twee derde van deze kinderen woont niet met beide juridische ouders, maar in een complex gezinsverband.
Samengestelde gezinnen zijn dus allang geen uitzondering meer: steeds meer ouders, stief- en bonuskinderen vinden hun weg in het samensmelten van levens en systemen.
Emoties en problemen tijdens de fasen in het samengestelde gezin
In alle fasen samengesteld gezin spelen emoties een grote rol. Kinderen en volwassenen worstelen vaak met onzekerheid, verdriet om het oude gezin, jaloezie of angst om hun plek kwijt te raken. Loyaliteitsconflicten zorgen ervoor dat kinderen zich tussen hun ouders en nieuwe stiefouder kunnen voelen staan. Verschillende opvoedstijlen botsen; ex-partners zijn soms dagelijks aanwezig via communicatie en logistiek. Gebrek aan ‘eigen tijd’ of aan verbinding als stel komt voor. Al deze gevoelens vragen een aanpak met oog voor gevoel én structuur.
Verschillende modellen voor fasen in een samengesteld gezin
Er bestaan meerdere modellen die beschrijven hoe samengestelde gezinnen zich ontwikkelen. Ze leggen elk eigen accenten, maar laten allemaal zien dat ieder samengesteld gezin een proces doormaakt. En dat proces verloopt zelden lineair.
Bekende modellen zijn onder andere:
Het zesfasenmodel van Patricia Papernow
Het cyclische model van De Vos & Van Puyenbroeck
Praktijkmodellen zoals die van Mixd Family en Stiefgoed, met fasen als droom, chaos/ wakker-lig, crisis/ nachtmerrie en balans/realiteit
Geen enkel model is “beter” dan het andere. Ze zijn allemaal bedoeld om woorden en houvast te geven aan de fases waarin je je als samengesteld gezin kunt bevinden. Zelf werk ik voornamelijk met deze laatste vorm om het lekker overzichtelijk te houden.
Hoe weet je in welke fase jouw samengestelde gezin zit?
In mijn coaching gebruik ik een herkenbare, toegankelijke versie van dit proces. Deze taal sluit aan bij wat gezinnen daadwerkelijk ervaren.
Tijdens coaching starten we vaak met een fasescan: waar staan jullie nu, wat vraagt aandacht en welke kleine stappen brengen rust?
1
Droomfase
Hoop, liefde, nieuwe kansen. De positieve energie overheerst. Door de cocktail van hormonen kunnen jullie de wereld aan!
2
Wakker-lig fase
Je merkt verschillen in ritme, opvoeding, energie en emoties. Je ligt wakker van vragen als:
“Waarom voelt dit lastiger dan ik dacht?”
3
Nachtmerriefase
Conflicten, afstand, frustratie, misverstanden. Soms voelt het alsof niks werkt.
Dit is de fase waarin 60% van de gezinnen besluit dat het tóch niet werkt.
4
Realiteitsfase
Rust, duidelijke rollen, structuur, acceptatie. Het voelt niet perfect, maar wel echt én werkbaar.
Hoe lang duren de fasen in een samengesteld gezin?
Gemiddeld kost het vijf tot zeven jaar voordat een samengesteld gezin een stabiele balans vindt.
Volwassenen hebben vaak sneller verwachtingen, terwijl kinderen meer tijd nodig hebben om te wennen, te hechten en emoties te verwerken. Ook wisselingen in co-ouderschap, puberteit of ex-partnerdynamiek kunnen de fasen beïnvloeden.
In welke fase zitten jullie nu?
Dan kijken we samen hoe we jullie samengestelde gezin zo stevig mogelijk kunnen opbouwen.
Wat is de meerwaarde van een coach?
Tijdens de coaching gebeuren er drie dingen die je niet zelf kunt doen.
Voorlichting
Ik geef jullie uitleg en informatie over samengestelde gezinnen, ook wel psycho-educatie genoemd. Doordat jullie beter begrijpen wat er in jullie gezin gebeurt, ontstaat er meer helderheid en meer ruimte voor acceptatie.
Objectief
Mijn eigen mening speelt geen rol; ik richt me volledig op wat er in jullie omgaat. Ik spiegel wat ik zie, zodat onbewuste patronen zichtbaar worden. Pas wanneer iets in het licht komt te staan, kun je er echt iets mee.
Communicatie
Ik ondersteun jullie bij het op een respectvolle manier voeren van het juiste gesprek. Mijn rol is om een veilige omgeving te bieden waarin jullie vrijuit kunnen delen wat er speelt, zodat alles gezegd kan worden zonder oordeel.
Hoe kan coaching helpen in de verschillende fasen van een samengeteld gezin?
De beste begeleiding is begeleiding die aansluit op de fase waarin jullie zitten.
In de droomfase gaat het voornamelijk om het helder maken van verwachtingen. Denk hierbij aan de manier van opvoeden, de rolverdeling, de verdeling in het huis, het verschil tussen bloedband en stiefband, contact met de ex-partner en het investeren in de partnerrelatie.
Dit doe ik in het traject “Afspraken voor een succesvol samengesteld gezin” waarin we aan de slag gaan met het opstellen van een stiefplan.
Hier lees je meer over het opstellen van een uitgebreid stiefplan.
In de wakker-lig fase en de nachtmerriefase gaat het veel meer over begeleiding op maat. We kijken naar structuren, communicatie en opvoedafspraken, maar besteden ook veel aandacht aan het herstellen van de veiligheid in het gezin.
Dit doen we in een traject “Je samengestelde gezin op orde”.
Hier lees je meer over coaching voor samengestelde gezinnen.
In de realiteitsfase heb je mij in principe niet meer nodig. Rollen en verantwoordelijkheden zijn duidelijk en je weet aan welke knoppen je kunt draaien om de rust en veiligheid te herstellen.
Maar, en zeker bij levensgebeurtenissen, kan het fijn zijn om zo nu en dan nog eens een wat ‘gezinsonderhoud’ te doen. Daarvoor zijn er altijd losse sessies in te plannen.
Wist je dat 60% van alle samengestelde gezinnen binnen 5 jaar weer uit elkaar gaat?
Bij kerngezinnen is dat 30%.Het opbouwen en laten slagen van een samengesteld gezin vraagt écht om andere inzichten en kennis dan een kerngezin. Mijn missie is om dat percentage van 60% drastisch te verlagen!
Alles wat je nog meer wilt weten over een coaching voor een samengesteld gezin
Tips om de fasen soepeler door te komen
Een quick fix bestaat helaas niet, maar ik kan je wel wat globale tips geven waar je rekening mee kunt houden door de verschillende fases heen.
Bouw nieuwe rituelen op (eten, weekend, bedtijd)
Respecteer verschillen in opvoeding
Geef de kinderen de tijd. Forceer geen “gezelligheid”
Spreek verwachtingen hardop uit
Houd lucht in het systeem: plan rust, partner-tijd en eigen tijd
Schakel hulp in vóórdat het escaleert
Worden de kinderen betrokken?
Ik werk in principe niet met jonge kinderen. Aangezien de partners in het samengestelde gezin de basisvormen zijn de kinderen hier in een hoop gevallen niet voor nodig. Volwassen kinderen kunnen soms zelf behoefte voelen om deel te nemen aan één van de gesprekken en dat is ook zeker mogelijk.
Er zijn gevallen waarin het wel van toegevoegde waarde kan zijn om jonge kinderen in het proces te betrekken. Voor dergelijke gesprekken werk ik samen met een heel fijne therapeute die veel ervaring heeft met het werken met jonge kinderen.
Kunnen wij kennismaken zonder direct te beslissen?
Dat kan zeker. Het kennismakingsgesprek is hier een mooi moment voor. Altijd vrijblijvend en gratis.
Als het aan mij ligt heb ik liever een kennismaking die uiteindelijk niet overgaat in een traject, dan dat mensen te lang wachten met stappen ondernemen wanneer er zich problemen voordoen.
Wat is de meerwaarde van een coach met extra expertise?
Ik bied door mijn ervaring met lichaamsgericht werken en de SCHIP-methode verdieping waar andere coaching soms stopt: meer veiligheid, meer verwerking, sneller naar een blijvende oplossing.
Welke garantie biedt coaching bij een samengesteld gezin?
Ik beloof geen wonderen, want coaching draait om samenwerking, openheid en de bereidheid tot kleine stappen. Wel garandeer ik een transparant traject, persoonlijke begeleiding door mij als gecertificeerde Stiefplan Coach én ervaringsdeskundige, duidelijke doelen, en een veilige sfeer voor elke deelnemer.
Uit onderzoek blijkt dat gezinnen die open communiceren en steun ervaren veel succesvoller zijn in het omgaan met complexe familiebanden.
Waarom is Anna Afoichini van Wie Wij Zijn een goede keuze?
Kiezen voor Wie Wij Zijn is kiezen voor deskundige, betrokken begeleiding van iemand die weet waar ze het over heeft. Hier krijg je geen standaard adviezen, maar maatwerk, praktische handvatten en echte aandacht. De samenwerking met gespecialiseerde professionals, het integreren van ervaringskennis, SCHIP-methodiek én lichaamsgerichte coaching maken het verschil.
Is het tijd om hulp in te schakelen?
Gun jezelf rust in je gezin. De kennismaking is geheel vrijblijvend.